Οι ΗΠΑ και το Ιράν ανακοίνωσαν την επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ύστερα από πολύωρες διαπραγματεύσεις, που πραγματοποιήθηκαν με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν.

Δημοσίευμα του ισραηλινού Channel 12 αποκαλύπτει τους βασικούς όρους ενός μνημονίου «κατανόησης» που αναμένεται να αποτελέσει τη βάση για τις επόμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών. 

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η συμφωνία προβλέπει άμεση παύση των εχθροπραξιών, άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ και την έναρξη εντατικών συνομιλιών με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Παράλληλα, ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα, αυτό των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, μετατίθεται για μεταγενέστερο στάδιο των διαπραγματεύσεων. 

Το μνημόνιο περιλαμβάνει σειρά αμοιβαίων δεσμεύσεων, όπως την επαναβεβαίωση από το Ιράν ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, τη διατήρηση του σημερινού καθεστώτος στο πυρηνικό του πρόγραμμα κατά τη διάρκεια των συνομιλιών και τη δέσμευση των ΗΠΑ να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις ή να αυξήσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή. Επιπλέον, προβλέπεται η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων από την Ουάσιγκτον. 

Μετά την υπογραφή του μνημονίου, οι δύο πλευρές αναμένεται να εισέλθουν σε κύκλο διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών, με στόχο την επίτευξη μίας συνολικής συμφωνίας που θα ρυθμίζει τόσο το πυρηνικό ζήτημα όσο και το ευρύτερο πλαίσιο των διμερών σχέσεων. Σε περίπτωση οριστικής συμφωνίας, προβλέπεται η πλήρης άρση των αμερικανικών κυρώσεων, η αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή και η δημιουργία ειδικού ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την οικονομική ανασυγκρότηση του Ιράν. 

Αν οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιωθούν, πρόκειται για μία εξέλιξη με ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και να επηρεάσει συνολικά τις ισορροπίες στην περιοχή τα επόμενα χρόνια. 

Αναλυτικά οι όροι της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν

1.Τερματισμό όλων των εχθροπραξιών μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και των συμμάχων τους, συμπεριλαμβανομένων των συγκρούσεων στον Λίβανο.

2.Επαναβεβαίωση από την Τεχεράνη ότι δεν θα αναπτύξει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

3.Δέσμευση των δύο πλευρών να επιλύσουν το ζήτημα της διαχείρισης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.

4.Έναρξη συνομιλιών για το μέλλον του εμπλουτισμού ουρανίου και τις ενεργειακές και πυρηνικές ανάγκες του Ιράν.

5.Διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

6.Δέσμευση των ΗΠΑ να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις, να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και να μην ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή κατά το διάστημα των συνομιλιών.

7.Υποχρέωση του Ιράν να διασφαλίσει την ελεύθερη και ασφαλή ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ για περίοδο 60 ημερών, χωρίς την επιβολή διοδίων ή άλλων περιορισμών.

8.Δέσμευση της Ουάσιγκτον να καταστήσει διαθέσιμα προς χρήση τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία με την έναρξη εφαρμογής του μνημονίου.

9.Πρόβλεψη ότι, σε περίπτωση επίτευξης οριστικής συμφωνίας, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή εντός 30 ημερών και θα προχωρήσουν στην πλήρη άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν.

10.Συμπερίληψη σε μια τελική συμφωνία σχεδίου για τη δημιουργία ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο θα χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάκαμψη του Ιράν.