Η ένταση στη Μέση Ανατολή δεν είναι απλώς ένα ακόμη διεθνές επεισόδιο. Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας, κάθε αναταραχή στην περιοχή μεταφράζεται σε ένα ερώτημα που καίει: θα ακριβύνει το καύσιμο και ο λογαριασμός ρεύματος;
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Νετανιάχου: «Κάνουμε αυτό που έχω ως στόχο εδώ και 40 χρόνια»
Η αγορά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς το Ιράν αποτελεί σημαντικό «παίκτη» στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα. Η αβεβαιότητα είναι ένα μεγάλο πρόβλημα και η διάρκειά της είναι άγνωστη.
Τα δύο πιθανά σενάρια για τη βενζίνη
Αυτή τη στιγμή, η μέση τιμή της αμόλυβδης κινείται περίπου στα 1,75 ευρώ το λίτρο. Αν η διεθνής τιμή του πετρελαίου σταθεροποιηθεί γύρω στα 80 δολάρια το βαρέλι, τότε η βενζίνη εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί κοντά στα 1,78 ευρώ μέσα στις επόμενες ημέρες.
Σε πιο ακραίο σενάριο, με το πετρέλαιο να αγγίζει τα 100 δολάρια, η τιμή θα μπορούσε να φτάσει περίπου στα 1,79 ευρώ ή και λίγο παραπάνω, χωρίς όμως να διαφαίνεται προς το παρόν κίνδυνος επιστροφής στα επίπεδα των 2 ευρώ.
Η διαφορά μοιάζει μικρή, όμως μια αύξηση 2-3 λεπτών το λίτρο μέσα σε λίγα 24ωρα δεν είναι αμελητέα. Πάντως, το ελληνικό μοντέλο τιμολόγησης, όπου μεγάλο μέρος της τελικής τιμής αφορά φόρους και σταθερά κόστη, λειτουργεί ως «μαξιλάρι» απέναντι στις έντονες διακυμάνσεις.
Το βλέμμα είναι στραμμένο και στα Στενά του Ορμούζ στη Μέση Ανατολή, από όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Οποιαδήποτε εμπλοκή εκεί θα άλλαζε τα δεδομένα σε χρόνο μηδέν. Την ίδια ώρα, ο OPEC επιχειρεί να καθησυχάσει τις αγορές με αυξήσεις παραγωγής. Όμως, αν η ένταση παραταθεί, οι αγορές δύσκολα θα μείνουν αδιάφορες.
Επιπλέον, η Κίνα, βασικός αποδέκτης ιρανικού πετρελαίου, ίσως στραφεί σε άλλες πηγές, εντείνοντας τον ανταγωνισμό για φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει έμμεση πίεση και στην Ευρώπη.
Τι σημαίνει όλο αυτό για τους λογαριασμούς ρεύματος;
Προς το παρόν, δεν έχει καταγραφεί εκρηκτική άνοδος στις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου. Ο βασικός δείκτης (TTF) παραμένει σε επίπεδα αισθητά χαμηλότερα από τις κορυφές της ενεργειακής κρίσης του 2022, ενώ η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος έχει κινηθεί χαμηλότερα σε σχέση με τις αρχές του έτους.
Οι εταιρείες προμήθειας δεν «περνούν» αυτόματα την ένταση στα τιμολόγια. Για να υπάρξουν αυξήσεις, θα πρέπει οι υψηλότερες τιμές να σταθεροποιηθούν για διάστημα και όχι να αποτελούν παροδικό σοκ. Ενδεικτικό είναι ότι τα πρόσφατα τιμολόγια κινήθηκαν πτωτικά, κάτι που δείχνει πως η αγορά δεν έχει ακόμη ενσωματώσει σοβαρό γεωπολιτικό ρίσκο.
Σε περιόδους αβεβαιότητας, τα σταθερά τιμολόγια 12μηνης διάρκειας προσφέρουν προστασία, «κλειδώνοντας» την τιμή. Ήδη πάνω από 1,6 εκατομμύρια καταναλωτές έχουν στραφεί σε αυτή τη λύση.
Αν η κρίση στη Μέση Ανατολή αποδειχθεί σύντομη, η αγορά πιθανότατα θα την απορροφήσει χωρίς μεγάλες αναταράξεις. Αν όμως αποκτήσει διάρκεια, τότε οι πιέσεις θα μεταφερθούν πρώτα στη χονδρεμπορική αγορά και σταδιακά στους λογαριασμούς.
Πάγωσε η παραγωγή φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο
Η ένταση έχει ήδη οδηγήσει σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας σημαντικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο. Συγκεκριμένα, σταμάτησε η παραγωγή στα κοιτάσματα Λεβιάθαν και Ταμάρ, καθώς και στο Καρίς, έπειτα από απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης για λόγους ασφαλείας.
Ανάλογη διακοπή είχε σημειωθεί και τον Ιούνιο του 2025, κατά τη διάρκεια της προηγούμενης κλιμάκωσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Τότε η αναστολή διήρκεσε περίπου δύο εβδομάδες, μέχρι να ομαλοποιηθεί η κατάσταση.
Το ζητούμενο δεν είναι αν θα υπάρξει μόνο αν θα υπάρξει επίπτωση, αλλά πόσο θα κρατήσει η ένταση. Οι αγορές αντέχουν ένα σύντομο σοκ. Μια παρατεταμένη κρίση, όμως, θα μπορούσε να φέρει νέο κύκλο αυξήσεων, επηρεάζοντας τα καύσιμα και το ρεύμα.
