Σοκ προκάλεσε στη Γαλλία η δήλωση του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων, στρατηγού Φαμπιάν Μαντόν, ο οποίος τον Νοέμβριο προειδοποίησε πως η κοινωνία οφείλει να αποδεχθεί ακόμη και το ενδεχόμενο απωλειών νέων ανθρώπων, σε περίπτωση πολέμου με τη Ρωσία. Η ιστοσελίδα «iefimerida» καταγράφει.
Η εκτίμησή του ότι μια σύγκρουση έως το 2030 δεν μπορεί να αποκλειστεί και ότι η προετοιμασία δεν αφορά μόνο τον στρατό αλλά το σύνολο της κοινωνίας, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και πολιτική οργή. Ωστόσο, το μήνυμά του δεν ήταν μεμονωμένο.
Αντίστοιχες προειδοποιήσεις διατυπώνονται πλέον ανοιχτά από στρατιωτικούς και αξιωματούχους ασφαλείας σε ολόκληρη τη Δυτική Ευρώπη, με κοινό παρονομαστή ότι η ήπειρος δεν ζει πια σε περίοδο ειρήνης, αλλά σε μια επικίνδυνη «γκρίζα ζώνη» ανάμεσα στην ειρήνη και τον πόλεμο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: ΠΑΟΚ: Έβγαλαν μέρος της προπόνησης Γιακουμάκης, Μιχαηλίδης και Σάστρε
«Ανάμεσα στην ειρήνη και τον πόλεμο»
«Ζούμε σε έναν χώρο ανάμεσα στην ειρήνη και στον πόλεμο», δήλωσε πρόσφατα και η επικεφαλής των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών. Για χώρες όπως η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής και οι σκανδιναβικές, αυτή η πραγματικότητα θεωρείται δεδομένη εδώ και χρόνια. Εκεί, η έννοια της πολεμικής ετοιμότητας αποτελεί μέρος της δημόσιας ζωής.
Στη Δυτική Ευρώπη όμως, η απειλή συχνά αντιμετωπίζεται ως κάτι μακρινό. Όπως σημειώνει ο Economist, στο Παρίσι ένας πόλεμος με τη Ρωσία μοιάζει περισσότερο με τηλεοπτική εικόνα παρά με άμεσο κίνδυνο.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, μίλησε πρόσφατα για ανάγκη προετοιμασίας «σε κλίμακα πολέμου που έζησαν οι παππούδες μας», ενώ ο αρχηγός των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων τόνισε ότι η ασφάλεια δεν μπορεί να επαφίεται αποκλειστικά στον στρατό.
Επιστροφή της θητείας – έστω και έμμεσα
Παρά τις πολιτικές αντιδράσεις, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αρχίζουν να κινούνται. Η Γερμανία προχωρά σε νέο μοντέλο στρατολόγησης, δημιουργώντας βάση δεδομένων δυνητικά επιστρατεύσιμων πολιτών, στο πλαίσιο της λεγόμενης «ετοιμότητας για πόλεμο».
Η Γαλλία ανακοίνωσε δεκάμηνη αμειβόμενη εθελοντική στρατιωτική υπηρεσία για νέους 18–25 ετών από το 2026, ενώ η Πολωνία εξετάζει καθολική στρατιωτική εκπαίδευση ενηλίκων ανδρών. Το μήνυμα είναι σαφές: ενίσχυση εφεδρειών και αποτροπή προς κάθε κατεύθυνση.
Το σκανδιναβικό μοντέλο και το χάσμα του Νότου
Σκανδιναβικές χώρες όπως η Φινλανδία, η Νορβηγία και η Σουηδία αποτελούν σημείο αναφοράς, με υποχρεωτική θητεία και το δόγμα της «ολικής άμυνας». Αντίθετα, στον ευρωπαϊκό Νότο η εικόνα είναι αποσπασματική, με ελάχιστη δημόσια συζήτηση και καμία ουσιαστική προετοιμασία κοινωνίας.
Κοινωνίες που δεν νιώθουν έτοιμες
Δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν ξεκάθαρα το ρήγμα: το 77% των Πολωνών θεωρεί πιθανό έναν πόλεμο με τη Ρωσία, έναντι μόλις 34% των Ιταλών. Παράλληλα, το 69% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι η χώρα του δεν θα μπορούσε να αμυνθεί αποτελεσματικά.
Αυτό είναι και το βασικό παράδοξο που επισημαίνει ο Economist: η απειλή αναγνωρίζεται θεωρητικά, αλλά η ψυχολογική και πολιτική προσαρμογή καθυστερεί. Και όσο η άρνηση παραμένει, τόσο οι προειδοποιήσεις θα γίνονται πιο ωμές – και πιο δύσκολο να αγνοηθούν.
