Η συγκλονιστική στιγμή που χωρίζει τη ζωή από τον θάνατο, εκείνα τα ελάχιστα κλάσματα του δευτερολέπτου πριν οι σφαίρες των γερμανικών πολυβόλων πλήξουν τους Έλληνες πατριώτες που στέκονταν όρθιοι και αγέρωχοι στο Σκοπευτήριο Καισαριανής, αποτυπώνεται σε μια ιστορική φωτογραφία που δόθηκε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Το Ισραήλ «σφυροκοπά» την Τεχεράνη – «Περνάμε στην επόμενη φάση της επιχείρησης, έρχονται εκπλήξεις»
Οι άνδρες, με υψωμένη τη γροθιά, στέκονται έτοιμοι να θυσιάσουν τη ζωή τους για την ελευθερία, σε μια από τις πιο δραματικές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Η εικόνα αυτή αποτελεί μία από τις συνολικά 13 φωτογραφίες που καταγράφουν την εκτέλεση των 200 αγωνιστών από τους Γερμανούς κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Το ελληνικό κράτος απέκτησε το πολύτιμο αυτό υλικό από Βέλγο συλλέκτη, ο οποίος είχε θέσει προς πώληση σε ηλεκτρονική δημοπρασία ολόκληρη τη συλλογή του Γερμανού υπολοχαγού της Βέρμαχτ, Χέρμαν Χόιερ.
Η αγορά πραγματοποιήθηκε έναντι 100.000 ευρώ, προκειμένου τα σπάνια ιστορικά τεκμήρια να επιστρέψουν στην Ελλάδα.
Όπως τόνισε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, πρόκειται για φωτογραφίες ανεκτίμητης ιστορικής αξίας, οι οποίες προσφέρουν οπτική επιβεβαίωση σε μαρτυρίες και αφηγήσεις της εποχής. Το Υπουργείο κινήθηκε άμεσα για να αποτρέψει τη διάσπαση της συλλογής και να διασφαλίσει ότι το υλικό θα περιέλθει στην κατοχή του ελληνικού Δημοσίου. Μέσα σε μόλις 12 ημέρες, η συλλογή μεταφέρθηκε στην Ελλάδα.
Η συλλογή Χόιερ περιλαμβάνει συνολικά 262 φωτογραφίες, 16 έγγραφα και τέσσερα ελληνικά χαρτονομίσματα της περιόδου, αποτελώντας ένα ιδιαίτερα σημαντικό ιστορικό αρχείο. Η απόκτησή της αποτέλεσε επίσης αφορμή για την υλοποίηση ενός ευρύτερου σχεδίου του Υπουργείου Πολιτισμού: τη δημιουργία του Εθνικού Φωτογραφικού Αρχείου, το οποίο θα ενταχθεί στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων. Στο νέο αυτό αρχείο θα συγκεντρωθούν σημαντικά φωτογραφικά τεκμήρια της ελληνικής ιστορίας, μεταξύ των οποίων και φωτογραφίες από το Τατόι που έχουν χαρακτηριστεί μνημεία.
Σε πρώτη φάση, οι φωτογραφίες της συλλογής θα υποβληθούν σε εργασίες συντήρησης και επιστημονικής τεκμηρίωσης. Το ερευνητικό έργο έχει αναλάβει το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, ενώ στη συνέχεια το υλικό θα ψηφιοποιηθεί ώστε να καταστεί προσβάσιμο στο κοινό. Η παρουσίασή του αναμένεται να γίνει είτε μέσω ειδικού επιστημονικού συνεδρίου είτε στο πλαίσιο έκθεσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ήδη εκδηλωθεί για τις φωτογραφίες των εκτελέσεων στην Καισαριανή από διάφορους φορείς, μεταξύ των οποίων ο Δήμος Αθηναίων και το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας. Σύμφωνα με την υπουργό Πολιτισμού, εξετάζεται το ενδεχόμενο να δοθούν αντίγραφα των φωτογραφιών υπό αυστηρούς όρους, ενώ τη δυνατότητα να αποκτήσουν αντίγραφα θα έχουν και συγγενείς των εκτελεσμένων, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη μιας από τις πιο τραγικές στιγμές της κατοχικής Ελλάδας.
Δείτε μερικές από τις συγκλονιστικές φωτογραφίες…
