Ο λαγοκέφαλος βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων στις ελληνικές παραλίες. Η συνεχώς αυξανόμενη παρουσία του στις ελληνικές θάλασσες προκαλεί προβληματισμό τόσο στους επιστήμονες όσο και στους πολίτες. Την εξάπλωση του τοξικού αυτού είδους αποτυπώνει ένας διαδραστικός χάρτης, ο οποίος παρουσιάζει τη γεωγραφική και χρονική πορεία του στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, από το 2005 μέχρι σήμερα ο λαγοκέφαλος έχει εξαπλωθεί σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου, δημιουργώντας σταθερούς πληθυσμούς και εξελισσόμενος σε σημαντική απειλή για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, την επαγγελματική αλιεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη δημόσια υγεία.
Ο ψηφιακός χάρτης, που φιλοξενείται στην πλατφόρμα Google My Maps, καταγράφει τις επίσημες αναφορές παρουσίας του είδους στην Ανατολική Μεσόγειο και ειδικότερα στο Αιγαίο Πέλαγος.
Με τίτλο «Lagocephalus sceleratus», ο χάρτης βασίζεται σε στοιχεία του δικτύου ELNAIS (Early Warning System for Alien Species), του ελληνικού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τα ξενικά είδη.
Οι μπλε σημάνσεις που εμφανίζονται σε περιοχές όπως η Κρήτη, τα Δωδεκάνησα, οι Κυκλάδες, το κεντρικό και βόρειο Αιγαίο, καθώς και οι ακτές της Τουρκίας και της Κύπρου, αντιστοιχούν σε καταγεγραμμένες εμφανίσεις λαγοκέφαλων.
Δείτε ΕΔΩ τον διαδραστικό χάρτη.
Όπως διευκρινίζει η Παρασκευή Καραχλέ, βιολόγος – ιχθυολόγος και διευθύντρια ερευνών στο ΕΛΚΕΘΕ, οι καταγραφές δεν αποτυπώνουν τον αριθμό των ψαριών που εντοπίστηκαν αλλά μόνο την παρουσία τους σε μια συγκεκριμένη περιοχή. «Το ότι υπάρχει καταγραφή σε κάποιο μέρος μπορεί να σημαίνει ότι ήταν ένα-δύο ψάρια και όχι απαραίτητα ολόκληρο κοπάδι, που να δημιουργήσει πανικό» εξηγεί η Καραχλέ.
Σε κάθε σημείο του χάρτη αναγράφεται το έτος καταγραφής, επιτρέποντας την παρακολούθηση της σταδιακής εξάπλωσης του είδους από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, όταν και καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Η εικόνα που προκύπτει αποτυπώνει την προοδευτική διεύρυνση της παρουσίας του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες κατά τα τελευταία είκοσι χρόνια.
Η δημοσιότητα που έχει λάβει το ζήτημα οδήγησε ακόμη και τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό στην έκδοση οδηγιών για την αντιμετώπιση πιθανών τραυματισμών από δάγκωμα λαγοκέφαλου, δεδομένου ότι το είδος διαθέτει ιδιαίτερα ισχυρές σιαγόνες.
Ωστόσο, παρά την ανησυχία που έχει δημιουργηθεί, οι ειδικοί εμφανίζονται καθησυχαστικοί ως προς τον κίνδυνο για τους λουόμενους. Όπως επισημαίνουν, οι σοβαρότερες επιπτώσεις αφορούν κυρίως τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τις αλιευτικές δραστηριότητες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: «Ο ΠΑΟΚ συζητά με τη Σάρλοτ για την απόκτηση του Λιέλ Αμπάντα»
«Προφανώς κανένας μας δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο του να συμβεί οτιδήποτε όταν είμαστε στη φύση. Πρέπει να προσέχουμε όταν μπαίνουμε στην θάλασσα. Αλλά όλος αυτός ο πανικός που έχει δημιουργηθεί για μένα είναι υπερβολικός» θα μας πει η Παρασκευή Καραχλέ, βιολόγος – ιχθυολόγος και διευθύντρια ερευνών στο ΕΛΚΕΘΕ με ερευνητικά ενδιαφέροντα στα ξενικά είδη.
Ανάλογη είναι και η θέση του Μιχάλη Μαργαρίτη, υπεύθυνου θεμάτων αλιείας της WWF Ελλάς. «Όπως και άλλα πλάσματα, έτσι και ο λαγοκέφαλος είναι ένας οργανισμός ο οποίος βρίσκεται στη θάλασσα και όταν μπαίνουμε μπορεί να τον ενοχλήσουμε. Πρέπει να είμαστε προσεχτικοί. Αυτό το ξέρουμε για όλα τα είδη, το λέμε και για τα δελφίνια για παράδειγμα», σημειώνει.
Οι περισσότερες καταγραφές στη χώρα προέρχονται από την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξανόμενη παρουσία στις Κυκλάδες, την ανατολική Πελοπόννησο, την Εύβοια και την Αττική. Σποραδικές εμφανίσεις έχουν καταγραφεί και σε πιο βόρειες περιοχές.
«Τα τελευταία χρόνια έχουμε ενδείξεις ότι αυξάνεται ο λαγοκέφαλος, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία» τονίζει η Παρασκευή Καραχλέ, βιολόγος – ιχθυολόγος και διευθύντρια ερευνών στο ΕΛΚΕΘΕ με ερευνητικά ενδιαφέροντα στα ξενικά είδη.
Από την πλευρά του, ο Γιάννης Γιώβος, υπεύθυνος διατήρησης της περιβαλλοντικής οργάνωσης iSea, συνδέει την αύξηση του πληθυσμού του λαγοκέφαλου με τη σημαντική μείωση των φυσικών του θηρευτών λόγω υπεραλίευσης.
«Με μια μελέτη που κάναμε με ερευνητές από όλη την Μεσόγειο βρήκαμε ότι υπάρχουν θηρευτές που τρώνε λαγοκέφαλους. Είδαμε ότι οι κυνηγοί, ένα είδος ψαριού, τρώνε λαγοκέφαλο. Οι ζαργάνες τρώνε λαγοκέφαλους. Όταν εμείς λοιπόν τα βγάζουμε από το οικοσύστημα τους δεν μπορούν να βοηθήσουν» σημειώνει τονίζοντας ότι πέρα από την κλιματική αλλαγή, και οι ίδιοι οι καταναλωτές έχουμε ευθύνη απέναντι στο τι ψάρια επιλέγουμε. «Ας μην φάμε το ροφό, τον κυνηγό και τον μπακαλιάρο, ας φάμε κάποιο άλλο είδος, ας φάμε ένα ξενικό, ας φάμε ένα μπλε καβούρι» λέει.
Ο ίδιος επισημαίνει ακόμη ότι η έντονη παράκτια ανάπτυξη και η περιβαλλοντική υποβάθμιση έχουν αποδυναμώσει τα θαλάσσια οικοσυστήματα, μειώνοντας τους πληθυσμούς πολλών ειδών και διευκολύνοντας την εγκατάσταση ξενικών οργανισμών, με «αποτέλεσμα αυτά τα νέα είδη με το που έρχονται, να έχουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και να μπορούν να ανατρέψουν την ισορροπία ενός οικοσυστήματος».
Πηγή: news247.gr
